زامبیا

زامبیا
شهرها
لیونیگستون
لیونیگستون
لوزاکا
لوزاکا

زبان : انگلیسی
جمعیت : 11862740 میلیون نفر
وسعت : 752614 کیلومترمربع
واحد پول : دلار

مشخصات جغرافیایی و طبیعی

جمهوری زامبیا در جنوب آفریقا واقع شده است . وسعت زامبیا در مجموع 752614 کیلومتر مربع می باشد که 740724 کیلومتر آن پوشیده از خشکی و 11890 کیلومتر آن مملو از آب است. زامبیا از نظر وسعت سی و هشتمین کشور بزرگ دنیا به شمار می رود. 

پایتخت زامبیا شهر لوکازا می باشد . این کشور محصور در خشکی بوده و فاقد خط ساحلی است . 

زامبیا از جنوب با کشوهای نامیبیا ، بوتسوانا و زیمباوه از شمال به زئیر و تانزانیا ،از شرق به مالاوی و موزامبیک و از غرب به آنگولا محدود است . 

نام زامبیا از رودخانه معروف زامبزی یعنی چهارمین رود پر آب آفریقا گرفته شده است . ادامه این رودخانه در استان جنوبی به بزرگترین آبشار جهان از نظر طول یعنی آبشار ویکتوریا منتهی می گردد.

سد سازی روی رودخانه زامبزی باعث شکل گیری دریاچه ای به نام کاریبا شده است . این دریاچه بزرگ ترین دریاچه مصنوعی جهان است .

دریاچه تانگانیکا که شاید ژرف ترین دریاچه اب شیرین جهان باشد نیز در زامبیا واقع است . 

زامبیا دارای آب و هوای گرمسیری متغیر با عرض جغرافیایی می باشد . این کشور دارای آب و هوای گرمسیری متغیر با عرض جغرافیایی می باشد. این کشور سه فصل متمایز دارد.فصل سرد و خشک ، فصل گرم و خشک ، فصل گرم و بارانی . در شرایط معمولی مقدار بارندگی سالانه حدود 1300 میلی متر است .بر این اساس زامبیا دارای جنگلهای انبوه ومراتع سرسبز می باشد . 

اقتصاد 

مس پایه اقتصاد زامبیا است . زامبیا پنجمین کشور تولید کننده مس و یکی از چهار عضو اصلی سازمان تولید کنندگان مس جهان (سی پک ) می باشد .  در زامبیا معادن رو زمینی و زیر زمینی مس وجود دارد. استان کوپربلت تولید کننده اصلی مس زامبیا به شمار رفته و مس به صورت شمش و بیلت به کشورهای اروپایی صادر می گردد .  بخشی از مس تولید شده نیز در کارخانه های زامبیا تبدیل به کابل شده و به مصرف داخلی یا خارجی می رسد . 

یکی از سیاست های اقتصادی زامبیا توسعه کشاورزی جهت نیل به خودکفایی غذایی و کاهش وابستگی به معادن است . این کشور از لحاظ کشاورزی نیز تک محصولی است و ذرت ، محصول عمده سرزمین حاصلخیز زامبیا می باشد . 

از دیگر اقلام صادراتی زامبیا چوب می باشد . 

در زامبیا نقش صنعت در اقتصاد کشاورزی پس از معادن و کشاورزی می باشد . صنایع عمده زامبیا ، تولید سیمان ، کود شیمایی ، نساجی ، شکر، پلاستیک ، مبلمان ، کبریت و آبجو می باشد.

زبان 

زبان رسمی کشور زامبیا انگلیسی می باشد  که میراث دوران استعمار بریتانیا می باشد . البته زبان های قبیله ای نیز در بین قبایل مختلف استفاده می شود .

دین 

بین 50% تا 75% مردم زامبیا پیرو مسیحیت و کلیسای کاتولیک رم بوده و 23 % هندو ، 1% درصد مسلمان که اکثریت سنی هستند و حدود 2% پیرو آئین های بومی وجود دارد . در این کشور دین رسمی اعلام نشده وطبق قانون اساسی آزادی مذاهب وجود دارد .

جمعیت 

جمعیت زامبیا بر طبق آمار سال 2009 حدود 11862740 میلیون نفر می باشد .نرخ رشد جمعیت  در زامبیا 631/1 درصد است و بیش از 35 درصد از جمعیت در روستاها اقامت دارند. میانگین متوسط عمر 52 سال و نرخ مهاجرت 59/2 درصد می باشد . علل عمده مرگ و میر در زامبیا وجود بیماریهای مالاریا و ایدز بوده است .

                        

اقوام و نژادها

در زامبیا قبایل متعددی زندگی می کنند . رقم آنها به 73 قبیله می رسد . 6 نژاد اصلی کشور که به زبانهای خاص خود تکلم کرده و آداب ویژه خود را اعمال می کنند به ترتیب کثرت جمعیت عبارتند از : نیانجا ، بمبا ، تونگا، لوزی، لوندا ، کائوندا ، لوالی و سنجا می باشند . از نظر تاریخی قبایل آفریقا گروههای خویشاوندی بوده اند که زبان ، آداب و قلمروخاصی  داشته اند . در درون گروههای قبیله ای بزرگتر ، واحد های خانوادگی کوچکتر هم بوده اند که طایفه خوانده می شدند.  برای بومیان زامبیا وفاداری به قبیله اصالت ویژه ای دارد . 

قبایل مهم در زامبیا

تونگا

برخلاف قبایل دیگر  مردم قبیله تونگا گروه متحدی نبوده اند. در روستاهای کوچک زندگی می کردند و بزرگترین شخصیت در فرهنگ آنان شخص باران ساز بود . این امر نشانه اهمیت باران برای کشاورزی آفریقایی بوده است . تونگاها در کنار زراعت یکی از بزرگترین گاوداران زامبیا نیز بودند. از این روی باران برای چراگاهها و مزارع آنان اهمیتی حیاتی داشت . برای مردم تونگا ازدواج اهمیت بسیاری داشت . تونگاها معتقد بودند مرد بدون همسر نمی توان  ارواح نیاکان خود را خرسند سازد .  چند همسری از امتیازات بانتوها و قبایل منشعب از آنان نظیر تونگاها بود. اگر چه خاستگاه قوم تانگا مشخص نیست اما گمان می رود آنان از شمال و از نواحی پیرامون دریاچه تانگانیکا به زامبیا آمده اند. 

لوزی 

یکی دیگر از نژادهای موجود در زامبیا می باشد . لوزیها به رئیس قبیله خود که حکم فرمانروا را نیز دارد به زبان محلی لیتونگا به معنی نگهبان زمین می گویند . لوزیها ، لیتونگا را در حد پرستش دوست داشتند و وقتی فوت می کرد لوزیها از فرط اندوه و ناراحتی خود را به آب می افکندند و با غرق کردن خویش وفاداری خود را به لیتونگا نشان می دادند.

لوزیها یکی از چند قوم آفریقایی بودند که کمتر مهاجرت می کردند و روستاهای آنان سالیان دراز در یک محل باقی می ماند. لوزیها معمولا با سکونت در بلندترین زمینی که می یافتند اقامت می کردند و بدین صورت خود را از خطر سیلابهای سنگین مصون می نمودند.

بمبا

قوم بمبا به سی طایفه تقسیم می شود هر یک از طوایف نام یک جانور ، گیاه یا یکی از پدیده های طبیعی مانند باران را بر خود دارد . در گذشته مردان قبیله بمبا خود را شکارچیان و جنگاورانی نیرومند می دانستند . آنان بلند قامت و توانا بودند و زنان بمبا کشاورزی می کردند.

لوندا 

قوم لوندا قبیله دیگری است که از کنگو به زامبیا آمدند رئیس بزرگ لونداها به کازمبه معروف بود . لونداها پایتخت خود را در استان لواپولا قرار دادند . این شهر به علت آنکه محل اتصال شرق و غرب زامبیا بود اهمیت تجاری ویژه ای داشت . این شهر مرکز بازرگانی پارچه ، عاج ، برده ، مس ، سلاحهای گرم و نمک  بود. لونداها خود را برتر از قبایل دیگر می دانستند . در حالیکه لوزیها این خصیصه را نداشتند . لوندا نسبت به حفظ فرهنگ و شعائر خود متعصب بودند و به دیگر قبایل اجازه فراگیری و اجرای فرهنگ خود را نمی دادند.

انگونی

انگونی قبیله دیگری از زامبیاست که در قرن نوزدهم به این سرزمین آمدند. انگونی ها از نظر تشکیلات قبیله ای سازمان یافته تر از دیگر قبایل بودند. آنها فنون جنگی زولوها را با خود به زامبیا آوردند و با خشونتهای خود مایه وحشت همسایگان خود گردیدند . سرانجام بمباها به دنبال نبردهای طولانی قوم انگونی را به استان شرقی کنونی عقب راندند و انگونی ها امروز در این منطقه مستقر می باشند . انگونی ها زمانی که درگیر جنگ نبودند دامداری می کردند و به زراعت می پرداختند .

قبایل دیگر زامبیا نیز از بیرون این سرزمین آمدند . مبارزات درونی قبایل دلیل عمده کوچ این اقوام به زامبیا بوده است . استقرار حکومت بریتانیا سرآغاز فروپاشی پادشاهی های سنتی زامبیا بوده است . انگلیس سعی نمود با اشاعه فرهنگ فرهنگ غرب و مذهب مسیحیت رسومات سنتی قبایل مختلف زامبیا را که به آن هویت می بخشید نابود می سازد.

فرهنگ سنتی قبایل زامبیا

قبایل زامبیا معمولا باورهای خاصی داشتند و بر اساس این باورها زندگی سنتی خود را شکل می دادند. 

تقریبا همه قبایل زامبیا به خدای یگانه عقیده داشتند . اما این خداوند چندان از زمین دور بود که هستی او معنی خود را از دست داده بود. مهمتر از اعتقاد به خدا اعتقاد به روان انسان بود که در قبایل گوناگون ریشه داشت . ظمثلا قوم بمبا قدرت رئیس خود را به ارواح نیکان وی که پیش از او زندگی کرده بودند نسبت می دادند . نیاکان پرستی نیز در بین قبایل زامبیا ریشه دار است . 

قبایل زامبیائی به ساحران و پزشکان جادوگر نیز احترام خاصی می نهادند . 

برخورد با کودکان نیز در زامبیا  شیوه خاصی دارد . مادران غالبا تا تولد فرزند بعدی کودکان را بر پشت خود می بندند و به امور روزانه می پردازند . کودکان پس از رسیدن به سنین 7 یا 8 سالگی در وظایف بزرگان شریک می گردند . از جمله رسومات پذیرش پسران در جمع بزرگسالان ختنه کردن آنان بود و این کار را با دختران نیز می کردند . 

بیشتر قبایل زامبیا چند همسری را جایز می دانستند اما این کار چندان رایج نبود و این کار برای روسای قبایل عادی تر بود و برخی از روسای بزرگ گاه تا هفتاد زن هم داشتند .

مردم آفریقا و از جمله زامبیا برای مردگان خود ارزش ویژه ای برپا می کردند . بسیاری از قبایل عقیده داشتند که هیچکس به علتهای طبیعی نمی میرد بلکه همواره مرگ وی در نتیجه گناهان او فرا می رسد . بنابراین بخشی از آیینی که در مرگ کسی برپا می شد برای پیدا کردن گناهان او بود.

مردم زامبیا کمتر در کارهای اجتماعی با زنان همکاری می کردند و همراهی با زن را بخشی از ازدواج به شمار نمی آوردند . زنان آفریقایدر حمل بارهای سنگین مهارت فراوانی داشتند . سفالگری ، زنبیل بافی و جامه دوزی نیز از وظایف زنان بوده است .

رقص سنتی بخش جدانشدنی از زندگی مردم آفریقا است . مردم زامبیا برای مناسبت های مختلف نظیر ازدواج ، مرگ ، طلاق، تولد نوزاد ، بارش باران و ... رقص ویژه ای ابداع کرده اند و با زبان رقص احساسات خود را نسبت به هریک از این مناسبتها ابراز می نمایند .  

دیدنی های طبیعی و سیاحتی

آبشار ویکتوریا

آبشار ویکتوریا که سر راه رودخانه زامبزی در مرز دو کشور آفریقایی زامبیا و زیمباوه قرار دارد ، یکی از دیدنی ترین آبشارهای جهان است . این آبشار عظیم که 6/1 کیلومتر پهنا و 128 متر ارتفاع – دو برابر ارتفاع آبشار نیاگارا دارد ، از سال 1989 به عنوان میراث طبیعی مشترک زامبیا و زیمباوه در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است .دیوید لیوینگستون ، کاشف اسکاتلندی در سال 1855 از این آبشار دیدن کرد و آن را به افتخار ملکه ویکتوریا ، آبشار ویکتوریا نام نهاد . اما این آبشار در زبان بومیان منطقه " موسی اوآ تونیا" خوانده می شود که به معنی "مه خروشان" است . در واقع مه خروشانی که بر اثر سقوط این آبشار به وجود می آید ، از فاصله چهل کیلومتری قابل رویت است . 

آبشار ویکتوریا  با سقوط رودخانه زامبزی درون دره تنگ و باریکی به ارتفاع بیش از 120 متر شکل می گیرد . جزیره های فراوانی که در محل تاج آبشار قرار دارند باعث می شود تا آب رودخانه به شکل چند آبشار جداگانه درون این دره سرازیر شود. . 

پیش از تکمیل خط آهن " بولاوایو" در سال 1905 تعداد بازدید کنندگان آبشار ویکتوریا بسیار اندک بود اما پس از تکمیل آن این آبشار یکی از جاذبه های تورسیتی مهم جنوب آفریقا شد . 

مناسب ترین زمان برای دیدن آبشار ویکتوریا ماههای می و ژوئن می باشد . 

پارک جنگلی لوانگاوا

پارک جنگلی در آفریقا اصطلاحا به مناطقی گفته می شود که حیوانات وحشی آزادانه در آن مناطق زیست می کنند و جهانگردان با اتومبیلهای رو باز و راهنمایان مخصوص به میان حیوانات رفته و به تماشا می پردازند . 

پارک جنگلی لوانگاوا بزرگ ترین پارک جنگلی زامبیا و در 698 کیلومتری لوزاکا و در شمال شرقی زامبیا واقع است . وسعت این پارک 9050 کیلومتر می باشد . 

زامبیا دارای 12پارک جنگلی است که از آن میان پارکهای کافوئی با وسعت 2250 کیلومتر مربع در جنوب لوزاکا ، لوچینو در 234 کیلومتری لوزاکا ، سومبو در شمال زامبیا و لیونیگستون در جنوب زامبیا دیدنی تر از بقیه می باشند . 

مناسب ترین زمان برای دیدن پارکهای جنگلی ژوئن تا اکتبر می باشد.

دریاچه کاریبا 

این دریاچه در جنوب زامبیا و در مرز این کشور و زیمباوه واقع است . دریاچه کاریبا با 280کیلومتر طول و 32 کیلومتر عرض بزرگترین دریاچه مصنوعی جهان است . 

 

دریاچه تانگانیکا 

 

این دریاچه در شمال زامبیا واقع است و یکی از هفت دریاچه بزرگ جهان محسوب می گردد.

 

 

به این مطلب امتیاز دهید:
امتیاز کاربران 3.0 (1 نفر)

ارسال نظر

شرکت خدمات گردشگری یاسمین پارسه

بلوار میرداماد, میدان مادر (محسنی), خیابان وزیری پور, کوچه کاووسی, پلاک ۶۲ واحد۳

۰۲۱-۲۲۲۶۱۰۰۲

۰۲۱-۲۲۲۷۲۱۹۹

info@iranjasminco.com